maandag 31 oktober 2011

ADHD en hoogbegaafdheid

ADHD betekent Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Aandachts en concentratie stoornis met hyperactiviteit dus. Je hebt 3 typen ADHD:
  • Vooral concentratieproblemen (Ookwel ADD genoemd)
  • Vooral hyperactiviteit
  • Beide (Dit komt het meest voor )
De opvatting van ADHD is bij de meeste Nederlanders nogal verkeerd. De meeste mensen denken dan ook dat ADHD'ers maar drukke, idiote mensen zijn. ADHD is meer een stoornis waarbij het kind last heeft van motivatietekort; het kind heeft geen zin te gaan werken als het niet direct een beloning krijgt.

Bij kinderen die erg slim zijn en ADHD hebben, kunnen beide diagnoses (ADHD en hoogbegaafdheid) makkelijk gemist worden. Ze houden namelijk hun aandacht gemakkelijker bij hun werk dan een ADHD'er zonder hoogbegaafdheid, maar ze presteren wel onder de maat. Maar het kan natuurlijk ook zo zijn dat het kind wel erg slim is, maar niet zijn best doet voor zijn of haar teken omdat die te weinig uitdaging geven, het kind vindt het saai. Het kind vindt het dan moeilijk zijn taak af te maken, omdat hun aandacht vaak naar andere, voor hun interessantere dingen overwaait.

Dit is natuurlijk helemaal een probleem voor volwassenen met deze 'stoornis', want volwassenen moeten nu eenmaal vaker vervelende klusjes doen die ze helemaal alleen moeten volbrengen, en omdat er aan volwassenen met ADHD in het algemeen erg weinig aandacht wordt besteed, kan dit erg moeilijk zijn.

Niet elke ADHD'er is hoogbegaafd, een deel van de ADHD'ers hebben een gemiddeld laag IQ, het grootste deel van deze groep bestaat uit kinderen die hersenbeschadigingen hebben opgelopen bij geboorte etcetera.

Kenmerken en diagnose
Je moet eens aan een leerkracht in het basisonderwijs vragen hoeveel ge√ętiketteerde er in de klas zitten. Tegenwoordig hebben tamelijk veel kinderen een etiket, ADHD, autisme (als het ze het niet weten is het altijd PDD-NOS), of een leerstoornis. Er zijn dus zeer veel drukke kinderen die meteen als ADHD'er bestempeld worden. Zo worden er ook veel hoogbegaafden als ADHD bestempeld omdat ze druk zijn. Vaak komt dit echter doordat ze zich niet begrepen voelen en hun hersenen erg snel werken.

Als je de kenmerken van hoogbegaafdheid en ADHD naast elkaar legt zie je veel overeenkomsten, de grens tussen ADHD en hoogbegaafdheid is niet altijd duidelijk. Bij veel gevallen is een diagnose stellen lastig, want wanneer begint hoogbegaafdheid en eindigt ADHD?

Bij zowel hoogbegaafdheid als ADHD is er sprake van:
  • Hyperactiviteit
  • concentratieproblemen
  • Zich moeilijk aan de regels kunnen houden
  • Onderpresteren
  • Uitingen van overprikkeling
  • Laag doorzettingsvermogen
  • Als ze ergens over praten vaak van onderwerp veranderen (van de hak op de tak springen)
  • Motorische onrust
De oorzaak van deze symptomen kan bij een ADHD'er heel anders zijn dan bij een HB'er. Hier een paar voorbeelden:

Hoogbegaafden kunnen zich moeilijker concentreren wanneer het onderwerp hun niets interesseert. Vinden ze het wel interessant dan kunnen ze zich uitstekend concentreren, ook voor langere tijd. Terwijl ADHD'ers zich meestal alleen maar kunnen concentreren bij sterke prikkels zoals de tv.

Ook wat betreft het houden aan regels en voorschriften verschillen hoogbegaafden en ADHD'ers als je verder kijkt. ADHD'ers kunnen zich er meestal niet aan houden vanwege hun verstrooidheid. Hoogbegaafden trekken de regels meestal in twijfel omdat ze het nut er niet van inzien. Of omdat ze hun eigen, vaak ingewikkelde, regels 'maken'.

Onderpresteren bij ADHD'ers is meestal te wijten aan dat ze te weinig concentratie hebben. Bij hoogbegaafden komt het hoofdzakelijk door verveling.

Overprikkeling
Een belangrijk punt in de overeenkomsten tussen ADHD en Hoogbegaafdheid is 'overprikkeling'. Zowel hoogbegaafden als ADHD'ers staan bekend om snel overprikkeld zijn. Uit onderzoek is gebleken dat overprikkeling alles te maken heeft met een hoger ontwikkelingspotentieel en zelfs een hogere intelligentie.

Je kan overprikkeld raken op een aantal gebieden:
  • Psychomotorische overprikkeling is meestal te merken aan overmatige activiteit, snel spreken en impulsiviteit.
  • Sensuele overprikkeling uit zich meestal in veel dingen willen aanraken, ruiken en proeven. Deze mensen houden van kunst en muziek.
  • Intellectuele overprikkeling blijkt uit veel kritische vragen stellen en veel willen onderzoeken en analyseren. Vaak zie je ook het goed kunnen ontwikkelen van nieuwe concepten en de onafhankelijkheid van denken sterk naar boven komen.
  • Imaginatieve overprikkeling is duidelijk te zien aan fantasierijk denken, maar ook creatief kunnen omgaan met materiaal of woorden is hier een teken van.
  • Emotionele overprikkeling omvat zowel een sterk affectief geheugen en interne gevoeligheid als een sterke verbondenheid met anderen en goed compassie kunnen tonen.
Mensen die structureel overprikkeld zijn hebben meestal een hogere intelligentie of tenminste een hoger ontwikkelingspotentieel. De emotionele overprikkeling wordt meestal als noodzakelijk gezien om de hogere ontwikkelingsstadiums te kunnen bereiken.

Begeleiding
De enkele keer dat het voorkomt dat beide diagnoses gesteld zijn, hoogbegaafdheid én ADHD, wordt de situatie wat ingewikkelder. Als je namelijk bij de leerkracht aangeeft dat er zowel ADHD als hoogbegaafdheid als in het spel is, kijken ze namelijk heel anders tegen de situatie aan dan wanneer je alleen over hoogbegaafdheid vertelt. ADHD'ers worden namelijk vaak nogsteeds gezien als niet erg intelligente, drukke mensen. Wordt het toch gekozen voor begeleiding voor zowel de ADHD als de hoogbegaafdheid dan krijg je meteen heel het pakket op je dak. Ritalin, schoolkeuze, begeleiding door de ouders, huiswerkbegeleiding. Echter over deze aanpak zijn geen resultaten bekend.


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Zoeken in Bol.com